Czynniki środowiskowe - MASTITIS - Bukaciarnia

Używamy plików cookies, aby pomóc w personalizacji treści, dostosowywać i analizować reklamy oraz zapewnić bezpieczne korzystanie z serwisu. Kontynuując, wyrażasz zgodę na gromadzenie przez nas informacji. Szczegóły znajdziesz w zakładce: Polityka prywatności.


Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 
czynniki-srodowiskowe-mastitis
Do najważniejszych czynników środowiskowych wywołujących mastitis zalicza się:złe warunki panujące w oborze (brud, wilgoć, przeciągi);zbyt intensywne używanie wymienia (częste dojenie);niewłaściwe zasuszanie krów;mechaniczne urazy wymienia (stłuczenia, uderzenia, rany na strzyku, obtarcia);
  • nieprawidłowe przeprowadzanie doju, zużyty sprzęt do doju oraz brak higieny doju (np. niedokładne wydojenie krów, pustodój, podrażnienie wymienia na skutek niesprawnie działającej dojarki i zużytych, chropowatych i popękanych gum strzykowych);

  • zbyt krótkie stanowisko w oborze;

  • zbyt wysoka temperatura w oborze (latem);

  • błędy żywieniowe (np. pasze złej jakości oraz zbyt gwałtowne przejście z żywienia letniego na zimowe lub odwrotnie);

  • zła jakościowo woda lub brak do jej dostępu;

  • zła higiena i pielęgnacja zwierząt (brak pielęgnacji skóry, korekcji racic, nieusuwanie odchodów);

  • stres.

  •  

    Drobnoustrojami, które wywołują mastitis są: bakterie, grzyby, wirusy, mykoplazmy, pasożytnicze pierwotniaki, algi oraz riketsje. Gruczoł mlekowy jest rezerwuarem wielu bakterii, które mogą prowadzić do jego zapalenia. Źródłem zakażenia jest zazwyczaj chore wymię, a szerzenie się zakażenia oraz zapobieganie temu procesowi wynika z natury drobnoustroju, który wywołał zakażenie oraz jego zdolności do przeżywania u danego gospodarza. Przykładowo, paciorkowce oraz mikoplazmy są bardzo wrażliwe na czynniki środowiska i szybko giną poza ustrojem gospodarza. Gronkowce zaś dość dobrze przezywają w środowisku stwarzając w ten sposób większe prawdopodobieństwo ich przenoszenia się na inne zwierzęta.

    Drobnoustroje wywołujące mastitis możemy podzielić na zakaźne oraz środowiskowe. Zakaźnymi nazywamy mikroorganizmy, których naturalnym środowiskiem bytowania jest krowa (skóra), a środowiskowe to takie, które rozmnażają się i bytują np. brudnej w ściółce.

    Środowiskowe zapalenie gruczołu mlekowego następuje w wyniku wniknięcia bakterii (rzadziej grzybów lub alg) z zanieczyszczonego strzyku. Warunki utrzymania zwierząt wpływają na zanieczyszczenie strzyków bakteriami, gdyż namnażają się one w substancji organicznej ściółki. Mastitis środowiskowe trwa zazwyczaj krócej niż zakaźne.

    Najczęściej występujące drobnoustroje środowiskowe:

    • Streptococcus uberis – jest drobnoustrojem, który naturalnie bytuje w przewodzie pokarmowym, migdałkach, układzie moczowo-płciowym oraz na skórze bydła. Jego obecność i namnażanie się w gruczole mlekowym jest wynikiem oporności neutrofili na fagocytozę oraz wykorzystanie czynników wzrostowych mleka. Zwykle jedynymi objawami wskazującymi zakażenie są zmienione właściwości mleka, utrata apetytu krowy oraz gorączka.
    • Streptococcus dysgalactiae – bakterie te są obecne w środowisku życia bydła oraz są izolowane ze śluzówki jamy ustnej, migdałków i pochwy krów. Posiadają również zdolność do przetrwania w gruczole mlekowym. Do zakażenia dochodzi w trakcie doju.
    • Bacillus cereus – Zakażenie powstaje w wyniku wprowadzenia drobnoustrojów do wymienia np. w wyniku infuzji, niezgodnego z zasadami podania leku itp.
    • Pseudomonas aeruginosa – występują w przyrodzie głownie tam gdzie panuje wilgoć i stoi woda. Zanieczyszczają urządzenia dojarskie, gąbki i ścierki do przemywania wymienia. Antybiotyki podawane dowymieniowo są nieskuteczne.
    • Nocardia spp. – zapalenie przybiera formę wieloogniskowego lub rozległego zwłóknienia. W mleku pojawiają się białe skrzepliny. Zwłóknienia można wykryć palpacyjnie po udoju jako niewielkie stwardnienia (do średnicy 5 cm). Objawami może być gorączka, utrata apetytu i przygnębienie zwierzęcia. Mastitis na tle Nocardia spp. występuje rzadko i choruje jedna lub dwie krowy.
    • Arcanobacterium pyogenes i Peptostreptococcus indolicus – są czynnikami zakaźnymi powodującymi mieszaną infekcję przy letnim zapaleniu gruczołu mlekowego. Infekcja dotyka zasuszone krowy i jałówki. Czynnikami podnoszącymi ryzyko w lecie są muchy ( głównie Hydrotoea irritans), które przenoszą bakterie między krowami. Drugim istotnym czynnikiem jest twarda, ostra trawa na pastwisku, która powoduje uszkodzenia strzyków sprzyjając rozwojowi bakterii. Wypasanie krów przy lesie czy krzakach podnosi ryzyko zakażenia ta drogą (krzewy i drzewa stanowią schronienie dla much). Wnikanie bakterii następuje przez kanał strzykowy. Zwierzęta tracą apetyt, gorączkują, są osłabione i przygnębione. U ciężarnych krów może dochodzić do poronień. Zajęte ćwiartki są obrzęknięte, twarde, bolesne. Wydziela się wodnista wydzielina ze strontami, później ropna o nieprzyjemnym zapachu. Jeżeli zwierzę przeżyje okres toksemii, w wymieniu tworzą się ropnie i przetoki do zewnątrz, które powodują zazwyczaj utratę mleczności w danej ćwiartce i krowy należy wybrakować ze stada.
    • Escherichia coli – Zakażeniom sprzyja używanie trocin oraz wiór stolarskich. Częstość zakażeń jest wyższa u krów przetrzymywanych w oborach niż u tych wypasanych na pastwiskach. Większość zakażeń spowodowanych przez E. coli ma miejsce na 7 do 10 dni przed porodem. Patogeneza mastitis wywołanego przez pałeczki jelitowe w większości jest uwarunkowana oddziaływaniem endotoksyny, która uszkadza naczynia krwionośne pęcherzyków wydzielniczych i tkanki śródmiąższowej prowadząc do przekrwienia, wynaczynienia oraz obrzęku ćwiartki wymienia. Ostrość przebiegu zapalenia zależy od odpowiedzi neutrofilów i ich liczby w gruczole mlekowym.

    Kliniczne formy mastitis spowodowanych przez bakterie E. coli (Waage S. i wsp., 2001)

    Postać

    Objawy

    Nadostra

    Choroba pojawia się nagle. Krowy przestają jeść, są przygnębione i mają gorączkę. W przeciągu kilku godzin temperatura powraca do normalnej lub subnormalnej oraz pojawia się obfita biegunka prowadząca do odwodnienia. Chora ćwiartka jest obrzęknięta lub gorąca. Surowicza wydzielina zawiera małe kłaczki martwiczej tkanki. W ciężkim przebiegu choroby śmierć może następować po 1 lub 2 dniach od pojawienia się objawów. Zwierzęta, które przeżyją powracają do normalnej aktywności w przeciągu paru dni. Niektóre zwierzęta po przechorowaniu zalegają przez kilka dni co prowadzi zwykle do powikłań skutkujących eutanazją.

    Ostra

    Ostra forma choroby charakteryzuje się nieco słabiej wyrażonymi objawami ogólnymi. Wydzielina z chorej ćwiartki ma konsystencję wodnistą lub surowiczą. Zwierzęta zwykle powracają do zdrowia.

    Przewlekła

    W świetle aktualnych badań przewlekłe i podkliniczne formy choroby występują częściej niż wcześniej sądzono. Spowodowane są nawracającymi zakażeniami

     E. coli.

    Zaloguj się aby dodać komentarz