Komponenty do krzyżówek mlecznych, cz 6. - Ważny wybór buhaja - Bukaciarnia

Używamy plików cookies, aby pomóc w personalizacji treści, dostosowywać i analizować reklamy oraz zapewnić bezpieczne korzystanie z serwisu. Kontynuując, wyrażasz zgodę na gromadzenie przez nas informacji. Szczegóły znajdziesz w zakładce: Polityka prywatności.


Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 
manhattenjerseybull.jpg
Wybór buhajaPodstawowe znaczenie dla doskonalenia genetycznego stad krzyżówkowych ma dobór buhajów. Ocenione buhaje przedstawiają określoną wartość hodowlaną. 

Hodowca powinien kierować się zasadą wyższej wartości hodowlanej buhaja w stosunku do wartości kojarzonych z nim krów, pamiętając o tym, że właściwy dobór par rodzicielskich może w przyszłości rzutować na opłacalność produkcji mleka, a nawet decydować o istnieniu stada. Przy wyborze buhaja do krzyżowania międzyrasowego ważna jest nie tylko przekazywana na córki, zbliżona do rasy wyjściowej wydajność, ale również wartość w zakresie przekazywania zawartości tłuszczu i białka, prawidłowych cech pokrojowych, długowieczności, łatwości wycieleń, zdrowotności wymienia, szybkości doju czy temperamentu. Wraz z poprawą cech budowy wzrasta potencjał produkcyjny zwierząt, poprawia się również ich zdrowie i długowieczność. Krowy o mocnych, dobrze zbudowanych nogach oraz wysoko zawieszonym wymieniu i prawidłowej szerokości zadu charakteryzują się wyższą przeżywalnością.

 

Krowy o prawidłowej budowie wymienia wykazują mniejszą skłonność do zachorowania na mastitis. Wymię umieszczone nisko nad ziemią jest częściej narażone na urazy i wnikanie przez strzyki drobnoustrojów chorobotwórczych. W przypadku cech wyrostowości i kalibru określanych przez pomiar wysokości w krzyżu, głębokości tułowia i szerokości klatki piersiowej hodowca powinien dobrać wielkość buhaja do wydajności swojego stada. Oznacza to, że nie należy zwiększać masy ciała zwierząt, jeśli warunki środowiskowe nie pozwalają na osiągnięcie wyższych wydajności. Do unasieniania jałowic powinny być dobierane buhaje o mniejszym kalibrze, co będzie skutkowało łatwiejszymi porodami. Większy kaliber krów wiąże się z większymi potrzebami bytowymi, wzrasta spożycie paszy i koszt produkcji 1 kg mleka. Ciężkie osobniki są bardziej podatne na schorzenia kończyn, duża masa ma także ujemny wpływ na długość życia produkcyjnego krowy. Córki po wybieranym buhaju powinny mieć przyznaną wysoką ocenę za nogi i racice, jak również za wymię - w szczególności więzadło środkowe wymienia, położenie wymienia i ustawienie strzyków, gdyż bezpośrednio wpływają na sprawność produkcyjną wymienia i długowieczność krowy. Duże znaczenie ma obecnie ustawienie strzyków - wpływa na przebieg doju mechanicznego, decyduje o wykorzystaniu robotów udojowych przy doju danej krowy. Kolejną cechą, której przekazywaniem na córki powinien charakteryzować się buhaj, jest prawidłowo zbudowany zad - długi, szeroki i lekko spadzisty, co wpływa korzystnie na przebieg porodów czy umożliwia odpowiedni rozwój i zawieszenie wymienia.

 

Wybranie buhaja przekazującego cechę łatwych porodów pozwoli zminimalizować straty związane z utratą cieląt i upadkami pierwiastek. Jak widać wybór odpowiedniego buhaja do krzyżowania międzyrasowego jest równie skomplikowany jak dobór do kojarzenia w czystości rasy, a nawet trudniejszy ze względu na możliwość wystąpienia nieoczekiwanych efektów. Krzyżowanie międzyrasowe pozwala znacząco zmniejszyć poziom inbredu, co nie zwalnia hodowcy z kontroli spokrewnienia osobników i analizy rodowodów krów i buhajów, zwłaszcza po pierwszym cyklu krzyżowania rotacyjnego.

 

Należy też sprawdzać dostępność aktywnych buhajów danej rasy, gdyż liczba byków, w pewnych okolicznościach może być obniżona z powodów weterynaryjnych czy ekonomicznych (konkurencja). Szczególną uwagę na wybór odpowiedniego buhaja do krzyżowania międzyrasowego zwraca Swalve (2007; za Freyer i in. 2008), który na podstawie swoich badań stwierdził, że uzyskanie konkretnej wielkości efektu heterozji zależy nie tylko od kombinacji ras, ale również od indywidualnych cech buhajów jednej rasy. Jest to przesłanką do tworzenia indywidualnych planów krzyżowania w stadzie.

 

Aby krzyżowanie międzyrasowe w stadzie przynosiło zyski, hodowca musi konsekwentnie podążać za obraną strategią hodowlaną. Wykorzystywane rasy powinny być na podobnym poziomie produkcyjnym.

 

Hodowca powinien wziąć pod uwagę również wymagania ras używanych do krzyżowania, jak i określić cechy, które dane rasy przekażą potomstwu.

 

Przy wykorzystaniu ras o lepszym genotypie względem danej cechy niż posiadane stado, można oczekiwać szybkiej poprawy względem tej cechy w pokoleniu potomnym. Przykładem jest krzyżówka Jersey x holsztyńsko fryzyjska, w której rasa Jersey poprawia u pokolenia potomnego skład mleka (procentową zawartość tłuszczu i białka). Poprawne jest także wykorzystanie ras o słabszych parametrach produkcyjnych, jeśli przejawiają wybitne przystosowanie względem jakiejś cechy, na przykład wysoką odporność na mastitis. Z tego też powodu rasy skandynawskie: szwedzka czerwona i norweska czerwona są rekomendowane do programów krzyżowania z rasą holsztyńsko fryzyjską.

 

 

Autor: Agnieszka Kądrowska, Marcin Gołębiewski

 

Czytaj również Komponenty do krzyżówek mlecznych, cz 5.

 


Zaloguj się aby dodać komentarz