Dobrostan a poziom immunolaktoglobulin cz.1 - Bukaciarnia

Używamy plików cookies, aby pomóc w personalizacji treści, dostosowywać i analizować reklamy oraz zapewnić bezpieczne korzystanie z serwisu. Kontynuując, wyrażasz zgodę na gromadzenie przez nas informacji. Szczegóły znajdziesz w zakładce: Polityka prywatności.


Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 
dobrostan-a-poziom-immunolaktoglobulin-cz-1
Prewencja, której celem jest niedopuszczanie do obniżania się odporności naturalnej – ogólnej organizmu jest najbardziej skuteczną metodą utrzymywania zdrowotności u młodych zwierząt.

W odróżnieniu od profilaktyki nieswoistej, zmierzającej do podniesienia już obniżonego poziomu odporności ogólnej, postępowanie prewencyjne dotyczy zwierząt zdrowych. Opiera się nie na zabiegach typu weterynaryjnego, a prawie wyłącznie na metodach zoohigieniczno–sanitarnych. 

Szczególnie ważne znaczenie ma prewencja na fermach o dużej koncentracji zwierząt. Zatem zachowanie równowagi pomiędzy oddziaływaniem mikrośrodowiska a utrzymaniem pełnej zdrowotności pogłowia zwierząt jest podstawowym elementem w wielkostadnej lub w wielkotowarowej produkcji zwierząt – cieląt. 

Dla racjonalnego postępowania należy zwrócić uwagę na określone funkcje, które dotyczą fizjologii i patofizjologii cieląt. W tym względzie sprawą najważniejszą jest stan odpornościowy noworodka. Łożysko ciążowe u krów stanowi ze względu na swoją budowę anatomiczno-histologiczną, szczelną barierą występującą pomiędzy krwiobiegiem matki a płodem w okresie prenatalnym. Następstwem takiej fizjologii jest m. in. niemożność przenikania przez łożysko ciał odpornościowych od matki do płodu, będącego w łonie matki. W wyniku takiego zjawiska fizjologicznego cielęta – noworodki rodzą się podatne na zakażenie drobnoustrojami, nawet niechorobotwórczymi dla zwierząt dorosłych. Odpowiednie, biologiczne własne mechanizmy obronne u cieląt rozwijają się dopiero w późniejszym okresie, a mechanizm nieswoistej obrony komórkowej występuje w 3-4 dniu życia cielęcia, zaś system swoistej obrony komórkowo-humoralnej, posiada zdolność syntezy własnych przeciwciał w okresie od ⅔ tygodnia życia postnatalnego. Jedynym źródłem niezbędnych przeciwciał w tym pierwszym okresie a nawet godzinach życia cieląt jest pełnowartościowa siara własnej matki, która w zależności od ciężaru cząsteczkowego oraz funkcji jaką spełniają, wyróżnia się następujące klasy immunolaktoglobulin: IgG, IgM i IgA z podklasami: IgG1, IgG2, IgM1 i S-IgA. Immunolaktoglobuliny są wytwarzane przez limfocyty B, znajdujące się w śledzionie, krwi obwodowej, węzłach chłonnych oraz w błonie właściwej układu oddechowego, gruczołu mlekowego i niektórych gruczołów dokrewnych (Skrzypek 2002 cyt. za 1). Najczęściej wy-stępują u krów immunolaktoglobuliny klasy IgG, które we krwi dorosłych krów stanowią 90% wszystkich immunolaktoglobulin. Jedynym źródłem IgG1 w siarze krów jest surowica krwi, a IgG2 są syntetyzowane w gruczole mlekowym krowy. 
  
Immunolaktoglobuliny klasy IgM stanowią u krów do 10% ogólnej ilości Ig i występują głównie we krwi, limfie i wydzielinach błon śluzowych. Podobnie jak występujące w siarze IgM, również immunoglobuliny klasy IgA pochodzą częściowo z krwi i gruczołu mlekowego. 
Należy jednak podkreślić, że poziom koncentracji przeciwciał w siarze krów – matek szybko spada, bowiem już po 12h po porodzie wynosi zaledwie 50% poziomu początkowego, a po 48h siara praktycznie nie zawiera ciał odpornościowych. Ograniczona w czasie jest również zdolność resorpcji przeciwciał siary z jelita cienkiego cielęcia w pewnym okresie – przyjmując, że średnio wynosi 24h od urodzenia. Odporność uzyskana za pośrednictwem siary określona jest mianem odporności laktogennej typu biernego, która utrzymuje się przez kilka tygodni, najczęściej około 4 tygodni oraz stopniowo zanika, a jej rolę przejmuje wówczas własny mechanizm biologiczny, rozwiniętej obrony humoralnej cielęcia.  

Wprowadzenie profilaktyki kompleksowej w okresie postnatalnym wynika stąd, że podstawowym celem postępowania prewencyjnego w stosunku do cieląt nowo urodzonych jest niedopuszczenie do wystąpienia odchyleń od prawidłowego poziomu odporności laktogennej. Wniosek jest jeden, że osiągnąć to można przede wszystkim przez stosowanie zabiegów higieniczno-sanitarnych, przy czym muszą w tym brać udział wszystkie osoby zainteresowane produkcją, jak: bezpośrednia obsługa oborowa, służ-ba hodowlana, weterynaryjna a także nadzór administracyjny bądź gospodarczy. Takie postępowanie obejmuje także zwierzęta ciężarne podczas całego okresu ciąży, a w szczególności w drugiej połowie ciąży i dotyczy przede wszystkim higieny pomieszczeń pojenia, żywienia i utrzymywania, a także higieny porodu. 
 
Pomieszczenia  inwentarskie dla zwierząt w okresie ciąży, porodu i odchowu cieląt 
Nieodpowiednie pomieszczenia inwentarskie (obory, porodówki cielętniki itp.) stanowią szczególnie w okresie alkierzowania, jedną z najważniejszych przyczyn obniżenia odporności naturalnej cieląt. Niejednokrotnie stan budynków daleko odbiega od warunków zachowania dobrostanu. Ponieważ nie zawsze istnieje możliwość natychmiastowej wymiany pomieszczeń inwentarskich, należy więc w ramach podstawowych remontów dokonać określonej adaptacji istniejących budynków, kierując się instrukcją i osiągnięciami nauk zoohigienicznych oraz wytycznymi z literatury w tym zakresie. Stanowiska dla krów wysokocielnych powinny być stosunkowo długie i szerokie (195-225 cm) x (130-150 cm). 

Kojce dla cieląt w okresie odpajania siarą powinny być indywidualne, najlepiej przenośne, ustawione na podstawkach o wysokości około 50 cm od podłogi oraz w takiej odległości od siebie, by uniemożliwić bezpośredni kontakt pomiędzy cielętami, aby unikając wzajemnego oblizywania oraz obwąchiwania się grozi infekcjami, itp. Kojce należy umieszczać w miejscach, w których zmiany temperatury w ciągu dnia oraz ruch powietrza są najmniejsze, z dala od drzwi wejściowych, otworów dziennych otwieranych i wentylacyjnych (wspomniane parametry środowiska należy ustalić przy pomocy higrografu (hygrometrów Augusta lub Asmana oraz katatermometru Hilla). W kojcach cielęta przebywają przez okres indywidualnego odpajania siarą, tj. do około 14 dni od porodu. Odchowywanie cieląt noworodków może odbywać się także bezpośrednio przy matce, w tym samym boksie porodowym. Noworodek karmi się sam poprzez ssanie swojej matki, ale powinno to się odbywać pod nadzorem oborowego bądź właściciela – hodowcy.  
  
Przed następnym zasiedleniem kolejnego noworodka kojec powinien być gruntownie oczyszczony, wymyty ciepłą wodą z dodatkiem detergentów oraz po wysuszeniu odkażony płynem dezynfekującym. Ogólna czystość w pomieszczeniach inwentarskich przeznaczonych do odchowu cieląt nie powinna budzić zastrzeże, szczególną uwagę należy zwrócić na prawidłowe funkcjonowanie oraz okratowanie kanałów odpływowych (ściekowych), bowiem one mogą stanowić dobre środowisko do rozmnażania się drobnoustrojów chorobotwórczych, niebezpiecznych dla odchowywanych cieląt. Systemy wentylacyjne oraz izolacja cieplna w oborze i w cielętniku szczególnie powinny być tak urządzone, aby uzyskiwać możliwe optimum parametrów temperatury w granicach 10-15°C, wilgotności względnej od 75-80%, wielkości ochładzania od 5,5-8 mg cal/cm2/sekundę oraz prędkość ruchu powietrza nie większej niż 20 cm/sek. 
   
Ponieważ dla nowo narodzonych cieląt temperatura w oborze jest za niska, kojce należy ogrzewać promiennikami podczerwieni pod nadzorem osoby odpowiedzialnej. Dopuszczalne stężenie gazów szkodliwych dla zdrowia ludzi i zwierząt wynosi dla CO2 – 1,5-2%, NH3 – 13 ppm, H2S – 5 ppm. Głównym atrybutem omawianych pomieszczeń inwentarskich jest stała ciepłochłonność, znaczne odchylenia od określonych norm powodują (pośrednio lub bezpośrednio), oddziaływanie na obniżenie stanu odporności naturalnej nowo narodzonych i postnatalnym okresie ssących cieląt. 

Nagłe oziębienie lub przegrzanie organizmu może być przyczyną zaburzeń zarówno u krów matek w syntezie immunoglobuliny, a u cieląt w resorpcji immunoglobulin. Może również ujemnie wpływać na aktywność mechanizmu nieswoistej obrony komórkowej noworodków. Dlatego celowym jest profilaktyczne umieszczenie w obiekcie inwentarskim na stałe aparatury pomiarowej jak termometrów określających stałe temperatury pomieszczenia, termometry minimalno-maksymalne, termografy, hygrografy a w oparciu o otrzymane wyniki z pomiarów należy systematycznie dokonywać określonych zmian mikroklimatycznych i adaptacyjnych korzystnych dla zwierząt. 

Istotną sprawą dla chowu zwierząt jest spokój, stąd należy uwzględnić w odchowie cieląt przestrzeganie nadmiernego hałasu w oborze. Zwierzęta użytkowe w warunkach daleko posuniętej cywilizacji hodowlanej wykazują większą wrażliwość na bodźce akustyczne niż człowiek. I tak np. podczas gdy dopuszczalne „fizjologiczne” natężenie hałasu dla zdrowego człowieka wynosi około 120 decybeli, to u krów już stres akustyczny rzędu 70 decybeli wywołuje zaburzenia równowagi organizmu, które się objawiają w formie obniżenia mleczności, łaknienia i apetytu oraz poziomu odporności naturalnej. 

Higiena pomieszczenia  inwentarskiego (porodówki)  dla krów ciężarnych 
Poród powinien odbywać się w oborze porodowej, wyjątkowo w specjalnie wydzielonym stanowisku w oborze ogólnej. Przemieszczanie krowy ciężarnej powinno nastąpić na początku okresu zasuszania tj. na 2 m-ce przed przewidywanym porodem. Okres ten ma podwójne znaczenie, z jednej strony pomieszczenie posiada poprawne warunki sanitarne, z drugiej zaś ze względu na adaptację immunologiczną oraz na przyzwyczajenie się zwierzęcia do nowego otoczenia. Jest to okres fizjologiczny – ciążowy, w którym unikać należy stresów środowiskowych bowiem, tworzą się w organizmie ciążarnej krowy przeciwciała siarowe (immunolaktoglobuliny), które stanowią barierę odpornościową, przeciw drobnoustrojową dla bakterii znajdujących się w nowym pomieszczeniu, gdzie będzie odbywał się poród.

Przestrzeganie podstawowych zasad higieny porodu ma na celu ograniczenie do minimum kontaktu noworodka z florą bakteryjną środowiska (drogi rodne matki, wady porodowe oraz najbliższe otoczenie z którym nowonarodzony organizm może się kontaktować) do czasu, kiedy organizm cielęcia nie zostanie zabezpieczony przeciwciałami siarowymi (które otrzyma z siarą od swojej matki) przed ujemnymi następstwami infekcji spowodowanej przez drobnoustroje występujące w środowisku pomieszczenia inwentarskiego. 




Źródło:Henryk Maciołek, Dorota Łukomska/portalhodowcy.pl(hodowca-bydla)

 

 


 

Zaloguj się aby dodać komentarz