Wytłoki owocowe zamiast pasz objętościowych? - Bukaciarnia

Używamy plików cookies, aby pomóc w personalizacji treści, dostosowywać i analizować reklamy oraz zapewnić bezpieczne korzystanie z serwisu. Kontynuując, wyrażasz zgodę na gromadzenie przez nas informacji. Szczegóły znajdziesz w zakładce: Polityka prywatności.


Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 
wytloki-owocowe-zamiast-pasz-objetosciowych
Produkty uboczne przemysłu spożywczego są powszechnie wykorzystywane w żywieniu zwierząt gospodarskich. Ich stosowanie jest uzasadnione ze względów ekonomicznych, choć trzeba również pamiętać, że nie jest to ich jedyna zaleta – stanowią bowiem dobre źródło energii, białka oraz składników mineralnych i witamin. Jaką wartość odżywczą mają wytłoki owocowe i w zamian jakiej paszy możemy je wykorzystać?Wytłoki są stosowane z kilku powodów. Główny to oczywiście finansowy.

Wytłoki są bogatym źródłem pektyn, polifenoli  i błonnika. Korzysta się z tego, co jest dostępne na rynku, u nas są to przede wszystkim wytłoki jabłkowe. Wytłoki jak każdy inny odpad, powinien być stosowany jeśli jest to uzasadnione ekonomicznie.

Wytłoki owocowe i warzywne powstają podczas produkcji soków. W Polsce pozostaje najwięcej odpadów po produkcji soku jabłkowego oraz marchwiowego. Wytłoki jabłkowe w postaci suszonych płatków lub granulatu wchodzą w skład mieszanek pełnoporcjowych dla wszystkich grup wiekowych bydła. Jednak najczęstsze zastosowanie mają w żywieniu cieląt, są głównym składnikiem musli. Wytłoki z cytrusów dodawane są również do pasz dla cieląt, nadają charakterystycznego zapachu paszy. Bydło chętnie pobiera wytłoki w postaci suszonej, kiszonej oraz świeżej. 

 

SKŁAD

Wytłoki owocowe są źródłem energii, ale również kwasów, podnoszących strawność innych składników paszy. Zawierają dużo ligniny, celulozy oraz hemicelulozy. Wbrew pozorom są źródłem witamin i składników mineralnych (Ca i P). Mogą być stosowane jako zamiennik pasz objętościowych energetycznych oraz włóknistych (siano, wysłodki). W wytłokach najcenniejsze są pektyny, których najwięcej jest w wytłokach jabłkowych.

 

1. Pektyny

Pektyny można zaliczyć do błonnika pokarmowego, który charakteryzuje się licznymi właściwościami prozdrowotnymi. Polepsza perystaltykę jelit, oczyszcza układ pokarmowy, przeciwdziała nowotworom jelita grubego, obniża wchłanianie tłuszczy i cholesterolu. Dodatkowym plusem jest działanie dietetyczne – pęcznieją w żołądku, dając uczucie sytości. Wytłoki owocowe i warzywne można wykorzystać jako dodatek do produktów spożywczych, np. do kruchych ciastek. Dodatek wytłoków podnosi zawartość błonnika i nie wpływa negatywnie na właściwości organoleptyczne produktu finalnego. Do tego celu można wykorzystać wytłoki z różnych rodzajów owoców (maliny, jabłka, czarne porzeczki, aronia) i warzyw (marchew, pomidory). Ważna jest również zdolność wiązania przez włókno pokarmowe różnych jonów metali. W przypadku dodatku błonnika do żywności jest to zdolność sorpcji jonów miedzi, cynku i żelaza oraz metali ciężkich: ołowiu i kadmu. Dodatek pektyn również korzystnie wpływa na trwałość antocyjanów i polifenoli w produktach spożywczych. Stabilizują one ich ilość i jakość w przetworach owocowych i hamują spadek aktywności antyoksydacyjnej polifenoli podczas przechowywania.

 

Właściwości pektyn mają swoje zastosowanie w żywieniu zwierząt, są wykorzystywane przede wszystkim w mieszankach jako dodatek zagęszczający i sorbent.

Pektyny mają przede wszystkim właściwości żelujące. Pektyny wykorzystuje się jako substancję zagęszczającą. Dodawane do paszy dla cieląt przeciwdziałają biegunkom. Pektyny wiążą substancje drobnocząsteczkowe, grzyby czy metale ciężkie.

 

2. Polifenole

Odpad z produkcji soków jest bogaty w polifenole, które głównie gromadzą się w skórce owoców. Mają silne działanie przeciwutleniające i zmniejszają ryzyko wystąpienia chorób układu krwionośnego (co w przypadku bydła jest niedocenianym aspektem, ponieważ prawidłowa praca układu krwionośnego wpływa na sekrecję mleka).

Wytłoki owocowe zawierają większe niż warzywne stężenia witamy C, polifenoli, szczególnie antocyjanów, cukrów czy pektyn. Wytłoki z warzyw natomiast są znacznie bogatsze niż owocowe w składniki mineralne, karotenoidy (niektóre są prekursorami witaminy A), np. marchew czy pomidory, czy frakcje celulozowe.

 

Wartość pokarmowa francuskich i krajowych pasz dla przeżuwaczy [na podstawie IZ PIB-INRA, Normy żywienia przeżuwaczy, Kraków 2009]
Paszes.m. g/kgEN (w kg s.m.)Wartość białkowa (g/kg)Związki mineralne
JPMJPZBTJNBTJEPopiółPCa
Pulpa cytrusowa (suszona)9021,111,14281651,323
Wytłoki jabłeczne (suszone)6700,730,636185191,61,9
Pulpa z winogron (suszona)9030,250,1432404148
Pulpa pomidorowa2700,60,47130107415,54


Wartość odżywcza wytłoków zależy głównie od gatunku owoców lub warzyw, z których pochodzą, ale również w dużym stopniu od technologii przetwarzania stosowanej w zakładach przemysłowych. Bardzo dobrym przykładem jest obecność pektyn. W Polsce wytłokami, w których występują pektyny, są wytłoki z jabłek (w suszonych wytłokach może być ich nawet 15–18%). Oprócz wytłoków jabłkowych dobrym źródłem pektyn i błonnika pokarmowego są wytłoki z marchwi, moreli, wiśni, gruszek, a szczególnie wysokie stężenia występują w albedo (biała skórka otaczająca miąższ) owoców cytrusowych (pomarańcze, grejpfruty, cytryny). Za aktywność przeciwutleniającą owoców i warzyw, a co za tym idzie i wytłoków odpowiadają głównie związki polifenolowe. W niektórych przypadkach ważny jest również poziom witamin antyoksydacyjnych, przede wszystkim witaminy C. Duże ilości witaminy C występują w owocach jagodowych, szczególnie w owocach dzikiej róży, czarnych porzeczkach, aronii, mniej w wiśniach i owocach cytrusowych. Polifenole stanowią bardzo liczną grupę na którą składa się ponad 4000 różnych związków. Można w niej wyróżnić antocyjany, które znajdują się przed wszystkim w ciemnych owocach jagodowych. Dominującą rolę odgrywają tutaj owoce aronii, które zawierają od 0,3 do 0,65% antocyjanów, z których ponad połowa pozostaje w wytłokach. Bardzo duże znaczenia mają także wytłoki z owoców czarnej porzeczki, borówki, żurawiny czy winogron, a w przypadku warzyw bakłażan i czerwona kapusta. Z jednej tony czarnych porzeczek uzyskuje się nawet 50 kg sproszkowanego koncentratu barwnika, którego siła barwiąca jest tak duża, że 1 kg koncentratu barwi ponad 900 kg produktu. Związki polifenolowe w dużych stężeniach znajdują się w wytłokach z aronii (do 2800 mg/100 g s.m.), czarnej porzeczki (1400 mg/100 g s.m.), dzikiej róży (1200 mg/100 g s.m.), a mniej w wytłokach z jabłek (260 mg/100 g s.m.).

 

Z badań wynika, że wytłoki owocowe mogą być dobrym zamiennikiem wysłodków buraczanych oraz siana.

Ze względu na zawartość cukru, przede wszystkim pektyn można wytłoki potraktować jak zamiennik wysłodków, raczej nie kiszonki z kukurydzy.Jeżeli chodzi o zawartość energii, to teoretycznie kiszonkę z kukurydzy możemy zamienić, ale patrząc na rodzaj energii, to jest to zdecydowanie lepszy zamiennik dla wysłodków. Występuje większe podobieństwo cukrów w wysłodkach i wytłokach. Suszone wytłoki to produkty bogate we włókno. Jabłka mają go ok. 16–19% w kg sm. 

 

DAWKA

Specjaliści zalecają, aby nie stosować więcej niż:

  • 2030 kg świeżych lub kiszonych wytłoków,
  • 25 kg suszonych wytłoków.

 

FORMA WYTŁOKÓW

Wytłoki sprzedawane są w formie suszonej lub świeżej, rzadko kiedy w postaci gotowej kiszonki. Wytłoki świeże należy skarmiać na bieżąco, bo niestety długo nie poleżą. Suszone zajmują mniej miejsca w magazynie paszowym. Jednak problemem jest duża higroskopijność, dlatego należy je przechowywać w miejscach suchych.

 

 

Przygotowanie kiszonki z wytłoków jabłecznych nie jest trudne, robi się to podobnie do kiszonki z kukurydzy, jednak dużo dłużej należy ugniatać pryzmę. Nie dodaje się żadnych zakiszaczy. Czasami zdarza się nadpsuta część, ale hodowcy mówią, że wybierają ten fragment i zadają kiszonkę w dalszym ciągu.

 

Gdzie kupić i za ile?

Polska jest liderem w Europie w produkcji jabłek oraz soków. Jednak zakup wytłoków jabłkowych w naszym kraju nie jest zadaniem prostym. Niektórzy twierdzą, iż „ktoś położył na tym łapę”, czyli najprawdopodobniej duże koncerny paszowe, skupują wszystkie odpady poprodukcyjne soków od przetwórni. Można oczywiście kupić wytłoki jabłkowe suszone, granulowane w firmach paszowych, ale taki „rarytas” kosztuje 600800 zł/t. Ciekawe jest to, że często w mniejszych zakładach produkujących soki, producenci nie mają co zrobić z odpadem, a chętnych brak.

 

Wytłoki suszone jabłkowe kosztują w zależności od regionu 470600 zł/t, najczęściej należy odebrać towar własnym transportem, ogłoszeń w sieci jest bardzo dużo. Dla naszych rolników nie ma prywatnych ogłoszeń sprzedaży pulpy pomidorowej, winogronowej czy wytłoków z cytrusów, a szkoda, bo może chętni by się znaleźli, jeśli poznaliby atuty tych pasz.

W Iranie przeprowadzono doświadczenie, w którym zamieniono w dawce siano z lucerny na kiszonkę pomidorowo-jabłkową (pulpa pomidorowa 50%, wytłoki jabłkowe 50%). Okazało się, że skład mleka się nie zmienił, a poprawiła się wydajność i zmniejszyło się całkowite dzienne pobranie, czyli jednocześnie poprawiło wykorzystanie innych składników paszy. Pulpa pomidorowa była źródłem białka, wytłoki jabłkowe źródłem energii. Pasza mieszana z pomidorów i wytłoków może zastąpić aż 30% dawki. Szkoda tylko, że w Polsce nie możemy bezpośrednio od producenta kupić pulpy pomidorowej. Może w mniejszych zakładach warto się dowiedzieć czy mają odbiorcę tego typu odpadu.

 

Dobrze zbilansowana pasza dla zwierząt, w szczególności bydła, zawierająca w swoim składzie wytłoki owocowe, pozwala na uzyskanie dobrych wyników produkcyjnych i zdrowotnych stada, a w szczególności rentowności produkcji mleka.


Wytłoki owocowe i warzywne mogą być wartościową paszą, pod warunkiem, że skupujemy je w korzystnej cenie. Warto przejrzeć ogłoszenia z okolicy i zastanowić się ile na takiej zamianie możemy zaoszczędzić.



źródło: Agrofakt

Zaloguj się aby dodać komentarz