Prawidłowe żywienie krów w okresie okołoporodowym - Bukaciarnia

Używamy plików cookies, aby pomóc w personalizacji treści, dostosowywać i analizować reklamy oraz zapewnić bezpieczne korzystanie z serwisu. Kontynuując, wyrażasz zgodę na gromadzenie przez nas informacji. Szczegóły znajdziesz w zakładce: Polityka prywatności.


Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 
sds.jpg
Za okres ten uważa się czas od zakończenia laktacji do 90-100 dnia następnej laktacji.Wyróżniamy w nim: 1. Okres zasuszenia trwający 45-60 dni  - w tym zasuszenie właściwe, które trwa od 7-8 tygodnia do końca 4 tygodnia przed wycieleniem, - okres przejściowy przed porodem tj. od 3 tygodnia przed wycieleniem do wycielenia,


2. Okres wczesnej laktacji jest to czas rozdojenia (od wycielenia do 90-100 dnia po wycieleniu). W okresie okołoporodowym szczególnie w przejściowym, w organizmie krowy zachodzą bardzo duże zmiany zarówno w równowadze hormonalnej jak i metbolicznej. Skutkiem tych zmian jest wycielenie i rozpoczęcie laktacji. Dlatego też w tym okresie konieczne jest określenie zmian żywieniowych mających na celu pokryć szczególne potrzeby pokarmowe krów.
Krowy należy zasuszać 6-8 tygodni przed spodziewanym wycieleniem. Okres zasuszenia nie może być okresem poprawy kondycji. Krowa zasuszona w odpowiedniej kondycji przybiera na wadze 40-50 kg w całym okresie zasuszenia. Przyrost ten wynika jedynie z rozwoju płodu i błon płodowych.

 

Przyjęte jest, że krowy zasuszone otrzymują wyłącznie pasze objętościowe. Z zasady pobranie suchej masy w tym okresie wynosi 1,7-2 kg/100kg masy ciała (za R. Klebaniuk AR w Lublinie). Po wycieleniu wzrasta wydajność mleczna co skłania hodowcę do zadawania pasz treściwych w dużych dawkach. Jednak takie gwałtowne wprowadzanie do dawek pasz treściwych nie przyczynia się do wzrostu wydajności mlecznej. Krowy nie wykorzystują efektywnie nowo wprowadzonej paszy, ponieważ mikroflora żwacza nie jest przygotowana do jej trawienia. Dlatego dobrze jest aby na dwa trzy tygodnie przed planowanym wycieleniem skarmiać niewielkie dawki paszy treściwej. Na początku tylko pasze energetyczne np. śruta jęczmienna od 0,5 kg i stopniowo zwiększać jej ilość do 3 kg, a następnie pasze białkowe np. otręby pszenne, śruty poekstrakcyjne od 0,5 kg do 1 kg. Przy takim żywieniu mikroorganizmy żwacza mają czas aby przystosować się do pasz skarmianych po wycieleniu. Również w ten sposób zapobiega się zaburzeniom pokarmowym w tym okresie. Dawki pasz treściwych muszą być dostosowane do potrzeb krowy, aby nie dopuścić do nadmiernego otłuszczenia zwierzęcia.


Zaraz po wycieleniu gdy wzrasta wydzielanie składników w mleku, rosną potrzeby pokarmowe krów. Na pewno najważniejsza w tym okresie staje się energia, dlatego ważne jest aby zabezpieczyć odpowiednią ilość pasz energetycznych w dawce. Stopniowe wprowadzanie do dawek pasz, zawierających węglowodany niestrukturalne (cukry proste, fruktany, skrobia) gwarantuje odpowiedni rozwój brodawek żwaczowych oraz flory bakteryjnej zdolnej do rozkładu znacznej ilości skrobi pochodzącej z tych pasz. Jednocześnie w tym okresie występuje fizjologiczny spadek zdolności pobrania pasz, krowy mają najwyższe możliwości produkcyjne, a jednocześnie umiarkowany apetyt. Uwidacznia się to w spadku masy ciała i kondycji krów. Szczyt laktacji przypada na okres pomiędzy 4 a 8 tygodniem po wycieleniu,  a najwyższa zdolność pobierania pasz w kilka tygodni później , tj, 14-16 tydzień. Różnice między potrzebami, a spożyciem w pierwszym okresie po wycieleniu krów można zmniejszyć, przyzwyczajając krowy już w okresie zasuszania do podobierania jakościowych dobrych pasz o wysokiej koncentracji energii, przy utrzymaniu wymaganej koncentracji białka. Należy jednak pamiętać, że żywienie w tym okresie nie może być zbyt obfite ponieważ sprzyja to zbyt dużemu otłuszczeniu zwierząt, co z kolei może być przyczyną trudnych porodów i powikłań powycieleniowych. Dbanie tylko o wystarczające zaopatrzenie energetyczne krów po wycieleniu, nie można tylko jedynie poprzez  zwiększanie  ilości paszy treściwej, ponieważ dawki wysokoenergetyczne, a jednocześnie ubogie we włókno, przestają być właściwe dla przeżuwaczy. W okresie tym zalecane jest zachowanie ciągłości żywienia podstawowymi rodzajami pasz stosowanymi w dawce podczas okresu zasuszenia.


W ciągu 3-4 dni po wycieleniu dawka pasz treściwych powinna być utrzymana na poziomie z końcowego okresu przed porodem. Przy skarmianiu znacznych ilości pasz treściwych, a tym samym nadmiaru w dawce węglowodanów niestrukturalnych , przede wszystkim skrobi, zwiększa się w żwaczu produkcja kwasu propionowego i mlekowego, a obniża octowego, co z kolei może prowadzić do zmniejszenia zawartości  tłuszczu w mleku (np. udział pasz w dawce proporcjonalnie - objętościowe : treściwe = 50:50, to zawartość % kwasów przedstawia się nast. octowy – 65,3 ; propionowy – 18,4 ; mlekowy 10,4, a już w proporcji 20 : 80 , wygląda to tak: octowy  - 53,6 ; propionowy- 30,6 ; mlekowy – 10,7). Szczególnie niebezpieczne jest zakwaszenie żwacza poniżej pH 6,0. Spada wtedy aktywność bakterii celuloitycznych i zmniejsza się strawność  pasz objętościowych. Zakwaszenie żwacza opóźnia inwolucję macicy (proces zmniejszania się  do stanu z przed ciąży), pogarsza się zdrowotność racic, podwyższa zawartość komórek somatycznych w mleku. Skuteczną substancją przeciwdziałającą obniżeniu pH treści żwacza jest kwaśny węglan sodu (NaHCO3) inaczej nazywany  sodą oczyszczoną. Dodawany on jest do dawek pokarmowych krów wysokowydajnych już w okresie okołoporodowym  (wczesnej laktacji – wraz ze wzrostem udziału pasz treściwych w dawce). Nie należy go podawać krowom zasuszonym. Zalecana dawka kwaśnego węglanu sodu wynosi ok. od 200 do 350 g/szt. Dodatek kwaśnego węglanu sodu jest szczególnie istotny przy tradycyjnej technice żywienia czyli osobnym skarmianiu różnych pasz objętościowych i treściwych. Z innych szczególnych dodatków mających zastosowanie w żywieniu krów,  szczególnie w okresie okołoporodowym należy wymienić preparaty zawierające min. niacynę  czy żywe kultury drożdży. Podawanie niacyny w ilości 6-12g/szt w pierwszym miesiącu po wycieleniu może częściowo zredukować konsekwencje nieprawidłowego żywienia krowy zasuszonej. Zastosowanie żywych kultur drożdży jest szczególnie uzasadnione w okresie przejściowym (2-3 tydzień zasuszania i pierwszy miesiąc laktacji) szczególnie w przypadku, gdy w dawce pokarmowej po wycieleniu dominują pasze treściwe.


Należy pamiętać, że wprowadzenie jakiegokolwiek dodatku paszowego powinno uwzględniać przede wszystkim potrzeby zwierząt, skład dawki pokarmowej, zdrowotność i kondycję krów w okresie zasuszenia oraz czynniki ekonomiczne.

 

 

Opracowała:
Wiesława Kucharska
Akceptował - Kierownik Działu Stanisław Kawa

 

 

Zaloguj się aby dodać komentarz